Cấp tốc IELTS
How to Teach Pronunciation là cuốn sách hướng dẫn giảng dạy phát âm tiếng Anh do Gerald Kelly biên soạn, thuộc bộ How to của Longman. Nội dung giới thiệu kiến thức về âm, trọng âm và ngữ điệu, đồng thời hướng dẫn cách chuyển những kiến thức này thành hoạt động phù hợp với lớp học.
Điểm nổi bật của sách là sự kết hợp giữa lý thuyết ngữ âm, ví dụ minh họa và các bài dạy mẫu. Vì tập trung vào phương pháp sư phạm, How to Teach Pronunciation phù hợp với giáo viên và người đang học nghiệp vụ giảng dạy tiếng Anh hơn là người tìm một giáo trình tự luyện phát âm từ đầu.
Nội dung chính
Tổng quan về sách How to Teach Pronunciation
| Tên sách | How to Teach Pronunciation |
| Tác giả | Gerald Kelly |
| Nhà xuất bản | Longman, Pearson Education |
| Cấu trúc | 8 chương, Task File, Task File Key, phụ lục và mục tra cứu |
| Trọng tâm | Phương pháp dạy âm tiếng Anh, trọng âm, ngữ điệu, nối âm và thiết kế hoạt động luyện phát âm |
Xem thêm:
- Review Cambridge Grammar for IELTS dành cho người tự học
- Review Cambridge Grammar for First Certificate dành cho người tự học
- Đánh giá sách English Grammar For Dummies cho người tự học
Sách được tổ chức theo chủ điểm giảng dạy thay vì chia thành các cấp độ CEFR. Hai chương đầu giới thiệu cơ sở phát âm và cách tổ chức tiết học. Các chương tiếp theo lần lượt trình bày nguyên âm, phụ âm, trọng âm, ngữ điệu, các hiện tượng trong lời nói nối tiếp và mối liên hệ giữa cách viết với phát âm. Nhiều chương có bài dạy mẫu để liên hệ kiến thức với thực tế lớp học.
How to Teach Pronunciation phù hợp với ai?
- Giáo viên tiếng Anh: Cần bổ sung hoạt động sửa lỗi phát âm, luyện trọng âm và ngữ điệu vào các buổi học giao tiếp hoặc ngữ pháp.
- Người học TESOL, TEFL và nghiệp vụ sư phạm: Muốn tìm hiểu cách phân tích lỗi phát âm và xây dựng hoạt động thực hành có mục tiêu rõ ràng.
- Người thiết kế học liệu và giáo án: Cần tham khảo trò chơi phát âm, bài luyện theo cặp và cách tích hợp phát âm với kỹ năng nghe, nói.
- Người tự nghiên cứu ngữ âm tiếng Anh: Đã có nền tảng tiếng Anh và muốn hiểu sâu hơn về cơ chế phát âm cũng như cách giải thích âm cho người khác.
Đây là tài liệu về phương pháp giảng dạy, không phải sách bài tập phát âm dành riêng cho người mới bắt đầu. Một số nội dung sử dụng thuật ngữ ngữ âm học và yêu cầu người đọc có khả năng theo dõi phần giải thích bằng tiếng Anh.
Những nội dung nổi bật trong How to Teach Pronunciation
Kiến thức phát âm và cách tổ chức bài giảng
Chương 1 giới thiệu các thành phần của phát âm như âm vị, trọng âm và ngữ điệu, cùng cách tạo âm bằng cơ quan phát âm. Chương 2 phân tích vai trò của việc dạy phát âm và giới thiệu ba cách triển khai hoạt động là Integrated, Remedial và Practice. Sách minh họa cách đưa phần luyện âm vào bài học thay vì tách hoàn toàn khỏi các kỹ năng ngôn ngữ khác.
Nguyên âm, phụ âm và hướng dẫn cách tạo âm
Chương 3 và 4 tập trung vào đặc điểm của nguyên âm đơn, nguyên âm đôi và các nhóm phụ âm tiếng Anh. Các sơ đồ vị trí lưỡi, môi và cơ quan phát âm hỗ trợ việc giải thích cách tạo từng âm. Những hoạt động như minimal pairs, trò chơi nhận diện âm và luyện tập theo cặp được giới thiệu để xử lý các âm dễ nhầm.
Trọng âm từ, trọng âm câu và dạng yếu
Chương 5 giải thích cách xác định âm tiết được nhấn, sự khác nhau giữa âm tiết có trọng âm và không có trọng âm, cũng như vai trò của trọng âm trong câu. Sách còn đề cập đến dạng yếu của những từ thường gặp và cách nhấn từ để làm nổi bật thông tin. Các bài tập phân loại, nghe và đọc thành tiếng giúp giáo viên xây dựng hoạt động luyện nhịp điệu lời nói.
Ngữ điệu và ý nghĩa trong giao tiếp
Chương 6 phân tích sự lên xuống của giọng nói và mối liên hệ giữa ngữ điệu với mục đích giao tiếp. Các ví dụ sử dụng câu hỏi, câu hỏi đuôi, lời đề nghị và cách bày tỏ thái độ để cho thấy cùng một câu có thể truyền tải ý nghĩa khác nhau. Bài dạy mẫu hướng dẫn giáo viên kết hợp luyện nghe, bắt chước và thực hành hội thoại.
Nối âm và những biến đổi trong lời nói tự nhiên
Chương 7 giới thiệu các hiện tượng như đồng hóa âm, lược âm, nối âm, thêm âm nối và dạng rút gọn trong lời nói. Nội dung giải thích vì sao cách phát âm khi giao tiếp có thể khác với từng từ được đọc riêng lẻ. Các hoạt động nghe, nhận diện và luyện nói hỗ trợ giáo viên lựa chọn mức độ luyện tập phù hợp với lớp học.
Phát âm, chính tả và bộ bài tập Task File
Chương 8 làm rõ những trường hợp cách viết không phản ánh trực tiếp cách phát âm, đồng thời giới thiệu hoạt động nhận biết mối liên hệ giữa chữ cái và âm. Phần Task File ở cuối sách có bài tập gắn với từng chương và Task File Key để đối chiếu kết quả. Phụ lục cung cấp bảng tham chiếu âm tiếng Anh, những khó khăn phát âm thường gặp và tài liệu đọc thêm.
Ưu và nhược điểm của How to Teach Pronunciation
Ưu điểm nổi bật
- Kết hợp lý thuyết và thực hành: Giải thích kiến thức ngữ âm song song với bài dạy mẫu, tạo cơ sở để vận dụng vào lớp học.
- Có hình minh họa trực quan: Sơ đồ cơ quan phát âm và bảng âm hỗ trợ việc giải thích nguyên âm, phụ âm và vị trí cấu âm.
- Nhiều hoạt động giảng dạy: Trò chơi, bài luyện theo cặp và ví dụ giáo án phù hợp để giáo viên lựa chọn, điều chỉnh.
- Có phần tự kiểm tra: Task File, đáp án và phụ lục tạo thuận lợi cho việc ôn tập kiến thức và chuẩn bị bài dạy.
Nhược điểm và những điểm cần lưu ý
- Chuyên về phương pháp dạy học: Sách không thay thế một khóa luyện phát âm có lộ trình dành cho học viên mới bắt đầu.
- Nhiều thuật ngữ chuyên môn: Một số phần về cấu âm, ký hiệu phiên âm và ngữ điệu cần nền tảng tiếng Anh để theo dõi đầy đủ.
- Ấn bản xuất bản năm 2000: Ví dụ và một số cách tiếp cận phản ánh bối cảnh giảng dạy tại thời điểm phát hành, nên có thể kết hợp với tài liệu đào tạo giáo viên mới hơn.
- Bài nghe cần nguồn âm thanh riêng: Bìa sách giới thiệu CD đi kèm ở ấn bản in, nhưng chỉ có file PDF không đồng nghĩa với việc có sẵn tệp âm thanh.
Cách sử dụng How to Teach Pronunciation hiệu quả
1. Xác định vấn đề phát âm cần xử lý: Những lỗi như nhầm nguyên âm, bỏ âm cuối hoặc đặt sai trọng âm có thể dùng làm cơ sở chọn chương và hoạt động phù hợp.
2. Nắm các khái niệm nền tảng: Hai chương đầu cung cấp thuật ngữ về âm vị, ngữ điệu và ba hình thức tổ chức luyện phát âm trên lớp.
3. Đối chiếu sơ đồ với cách tạo âm: Các hình mô tả môi, lưỡi và luồng hơi giúp giáo viên chuẩn bị lời giải thích trực quan cho những âm khó.
4. Chọn bài luyện phân biệt âm: Minimal pairs và các trò chơi nhận diện âm tạo điều kiện luyện nghe trước khi yêu cầu học viên phát âm chính xác.
5. Kết hợp trọng âm với bài hội thoại: Các hoạt động trong chương 5 hỗ trợ làm rõ vị trí nhấn và dạng yếu của từ khi nói thành câu.
6. Luyện ngữ điệu trong tình huống cụ thể: Câu hỏi, lời đề nghị và cách bày tỏ thái độ là ngữ cảnh phù hợp để đối chiếu các kiểu lên xuống giọng.
7. Điều chỉnh hoạt động theo lớp học: Ba hình thức Integrated, Remedial và Practice có thể được lựa chọn tùy mục tiêu bài học và những lỗi thường xuất hiện.
8. Sử dụng Task File để kiểm tra và thiết kế giáo án: Bài tập cuối sách và đáp án hỗ trợ ôn lại lý thuyết, sau đó chuyển thành hoạt động áp dụng cho nhóm học viên cụ thể.
Link tải How to Teach Pronunciation PDF
Nếu muốn lưu lại để đọc offline, in ra ghi chú hoặc tra cứu khi chuẩn bị giáo án, bạn có thể tham khảo How to Teach Pronunciation PDF ngay bên dưới. Bản PDF giúp việc xem lại bảng âm, sơ đồ cấu âm, bài dạy mẫu và những hoạt động trong Task File thuận tiện hơn. Với các ví dụ cần nghe, giáo viên cần có nguồn âm thanh phù hợp vì bản PDF không tự bao gồm Audio CD.
Kết luận: Có nên đọc How to Teach Pronunciation?
How to Teach Pronunciation là tài liệu đáng tham khảo đối với giáo viên tiếng Anh muốn hiểu rõ cơ sở ngữ âm và cải thiện cách tổ chức hoạt động dạy phát âm. Sách nổi bật ở các phần giải thích nguyên âm, phụ âm, trọng âm, ngữ điệu và những bài dạy mẫu có thể điều chỉnh theo nhu cầu lớp học. Để khai thác hiệu quả, việc chọn chương theo vấn đề phát âm thực tế, thực hành các hoạt động mẫu và đối chiếu Task File có giá trị hơn chỉ đọc lý thuyết. Vì được xuất bản năm 2000, sách cũng phù hợp để sử dụng cùng những nguồn nghiên cứu và học liệu giảng dạy cập nhật hơn.
